Verbetertraject

Wanneer een werknemer niet voldoet aan de eisen die redelijkerwijs aan de functie mogen worden gesteld, kan sprake zijn van disfunctioneren. Een verschil van inzicht of een enkele fout is daarvoor onvoldoende. De werkgever moet concreet kunnen aangeven op welke onderdelen het functioneren tekortschiet en welke functie-eisen, doelstellingen of afspraken niet worden behaald.

Wanneer is sprake van disfunctioneren?

Disfunctioneren moet betrekking hebben op de geschiktheid van de werknemer voor de overeengekomen werkzaamheden. Het onvoldoende functioneren mag niet het gevolg zijn van ziekte, een gebrek, onvoldoende scholing of gebrekkige arbeidsomstandigheden. Ook moet de werknemer tijdig en duidelijk zijn geïnformeerd over de kritiek op het functioneren.

De beoordeling kan onder meer betrekking hebben op:

• de kwaliteit en hoeveelheid van het verrichte werk;
• het behalen van redelijke en vooraf kenbare doelstellingen;
• vakkennis, vaardigheden en zelfstandigheid;
• communicatie, samenwerking of leidinggeven;
• het opvolgen van feedback en gemaakte afspraken.

De werkgever heeft enige ruimte om het functioneren te beoordelen, maar moet die beoordeling onderbouwen met concrete en verifieerbare voorbeelden. Een dossier dat uitsluitend bestaat uit algemene kwalificaties of achteraf opgestelde verwijten is doorgaans onvoldoende.

Een serieuze kans op verbetering

Voordat ontslag wegens disfunctioneren mogelijk is, moet de werknemer in beginsel een serieuze en reële gelegenheid krijgen om het functioneren te verbeteren. De wet schrijft geen vaste vorm of minimale duur voor. Wat redelijk is, hangt onder meer af van de functie, ervaring, aard van de tekortkomingen, duur van het dienstverband en eerdere begeleiding.

Een zorgvuldig verbetertraject bevat duidelijke verbeterpunten, haalbare doelstellingen, beoordelingscriteria, passende begeleiding en regelmatige evaluatiemomenten. Ook moet vooraf duidelijk zijn binnen welke termijn verbetering wordt verwacht en welke gevolgen uitblijvende verbetering kan hebben. Scholing, coaching of begeleiding op de werkvloer kan onderdeel van het traject zijn.

Van de werknemer mag worden verwacht dat deze zich actief en constructief opstelt, gemaakte afspraken nakomt en serieus werkt aan verbetering. Tegelijkertijd kan de werknemer reageren op onjuiste beoordelingen, onhaalbare doelstellingen of onvoldoende begeleiding en daarvan een schriftelijk dossier bijhouden.

Ontslag of een andere oplossing

Blijft voldoende verbetering uit, dan kan de werkgever de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden. Daarbij moet ook worden aangetoond dat herplaatsing in een passende functie binnen een redelijke termijn niet mogelijk is, ook niet met behulp van scholing.

Partijen kunnen daarnaast onderhandelen over andere werkzaamheden, aanpassing van de functie of beëindiging met wederzijds goedvinden. In een vaststellingsovereenkomst kunnen afspraken worden gemaakt over de vergoeding, einddatum, vrijstelling van werkzaamheden en overige vertrekvoorwaarden.