Mediation bij een arbeidsconflict

Een arbeidsconflict kan de samenwerking en re-integratie ernstig belemmeren. Mediation geeft werkgever en werknemer ruimte om het conflict vertrouwelijk te bespreken. Een onafhankelijke en onpartijdige mediator begeleidt het gesprek, maar neemt geen beslissing. Partijen houden zelf de regie over de inhoud en mogelijke oplossing.

Bij ziekte kan de bedrijfsarts mediation adviseren om vastgelopen communicatie te herstellen en werkhervatting mogelijk te maken. Mediation is dan onderdeel van het re-integratietraject, maar geen medische behandeling. Werkgever en werknemer blijven verantwoordelijk voor hun re-integratieverplichtingen.

Hoe verloopt arbeidsmediation?

Vooraf maken partijen afspraken over het proces, de kosten, vertrouwelijkheid en het doel van de mediation. Het traject bestaat doorgaans uit:

• een gezamenlijke keuze voor een onafhankelijke mediator;
• afzonderlijke intakegesprekken en één of meer gezamenlijke gesprekken;
• ondertekening van een mediationovereenkomst;
• onderzoek naar belangen, knelpunten en mogelijke oplossingen;
• schriftelijke vastlegging van bereikte afspraken.

De gesprekken kunnen leiden tot herstel van de samenwerking of afspraken over communicatie, werkzaamheden en werkhervatting. Is voortzetting niet haalbaar, dan kunnen partijen onderhandelen over een beëindigingsovereenkomst. Vertrek staat echter niet vooraf vast.

Vrijwillig, maar niet zonder gevolgen

Mediation berust op vrijwilligheid. Iedere partij kan het traject beëindigen en niemand kan worden gedwongen met een voorstel of oplossing in te stemmen. In een arbeidsrechtelijke verhouding kan deelname aan een redelijk voorgesteld mediationtraject echter wel van werkgever of werknemer worden verlangd.

Het zonder goede reden weigeren van mediation kan gevolgen hebben voor de beoordeling van de re-integratie-inspanningen, een loonmaatregel of een latere ontslagprocedure. Dat volgt niet automatisch. Van belang zijn onder meer het advies van de bedrijfsarts, het doel en de inrichting van het traject, de keuze van de mediator en de belastbaarheid van de werknemer.

Vertrouwelijkheid en juridische begeleiding

Wat tijdens mediation wordt besproken, is in beginsel vertrouwelijk. Standpunten en voorstellen mogen daardoor niet zomaar in een procedure worden gebruikt. Informatie waarover een partij onafhankelijk van de mediation al beschikte, blijft daarvan uitgezonderd. Werkgever en werknemer kunnen zich juridisch laten adviseren en, met instemming van alle betrokkenen, laten bijstaan tijdens gesprekken. Bereikte afspraken worden pas bindend wanneer partijen deze schriftelijk vastleggen. Juridische controle voorkomt dat afspraken over werkhervatting, loon, beëindiging of finale kwijting onbedoelde gevolgen hebben.