Gebonden na het einde van het dienstverband

Een concurrentiebeding beperkt de werknemer om na het einde van de arbeidsovereenkomst bij een concurrent te werken of concurrerende activiteiten te verrichten. Daarvoor moet een gerechtvaardigd bedrijfsbelang bestaan. Het beding kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn om bedrijfsgevoelige kennis, goodwill of duurzame klantrelaties te beschermen. Het mag niet uitsluitend worden gebruikt om een werknemer aan de organisatie te binden of concurrentie op de arbeidsmarkt te beperken.

Wanneer is een concurrentiebeding geldig?

Een concurrentiebeding moet schriftelijk zijn overeengekomen met een meerderjarige werknemer. De inhoud moet voldoende duidelijk maken welke werkzaamheden, ondernemingen, regio en periode onder de beperking vallen. Ook een relatiebeding, dat contact met klanten of zakelijke relaties verbiedt, valt doorgaans onder deze regels.

Bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd is een concurrentiebeding in beginsel niet toegestaan. Een uitzondering geldt wanneer de werkgever in of bij het beding concreet motiveert welke zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen het beding noodzakelijk maken. Een algemene formulering is onvoldoende.

De geldigheid en reikwijdte verdienen opnieuw aandacht wanneer de functie van de werknemer ingrijpend verandert en het beding daardoor aanzienlijk zwaarder gaat drukken.

Belangen van werkgever en werknemer

Bij een geschil weegt de rechter het belang van de werkgever bij bescherming van het bedrijfsdebiet af tegen het belang van de werknemer om vrij een andere werkkring te kiezen. Daarbij kunnen onder meer de functie, opgedane kennis, klantcontacten, duur van het beding, geografische reikwijdte en arbeidsmarktpositie worden betrokken.

De werkgever kan naleving vorderen en aanspraak maken op een overeengekomen boete of schadevergoeding. De werknemer kan daartegenover gehele of gedeeltelijke vernietiging, schorsing of beperking van het beding vragen. De rechter kan bijvoorbeeld de looptijd, het geografische gebied of de verboden werkzaamheden beperken. Wanneer de werknemer door het beding in belangrijke mate wordt belemmerd, kan de rechter onder omstandigheden een vergoeding ten laste van de werkgever toekennen.

Concurrentiebeding bij vertrek

Bij ontslag of een vaststellingsovereenkomst is het verstandig expliciet af te spreken of het concurrentiebeding blijft gelden, vervalt of wordt beperkt. Ook kan worden onderhandeld over een vergoeding voor instandhouding van het beding, vrijstelling voor bepaalde werkgevers of werkzaamheden en aanpassing van een boetebeding.

Zowel voor werkgever als werknemer voorkomt een zorgvuldige beoordeling dat een te ruim of juist onvoldoende beschermend beding later tot kostbare procedures leidt.