Nakoming van afspraken

Een arbeidsovereenkomst brengt wederzijdse verplichtingen mee. Wanneer een werkgever of werknemer een gemaakte afspraak niet uitvoert, kan de andere partij nakoming verlangen. Het uitgangspunt van artikel 3:296 BW is dat degene die verplicht is iets te geven, te doen of na te laten, daartoe door de rechter kan worden veroordeeld.

Nakoming kan worden verlangd op grond van de arbeidsovereenkomst, een cao, vaststellingsovereenkomst, sociaal plan, bonusregeling, personeelshandboek of een afzonderlijk overeengekomen beding.

Nakoming door de werkgever

Een werknemer kan onder meer nakoming verlangen van afspraken over:

• betaling van salaris, vakantiebijslag, bonus of onkosten;

• de overeengekomen functie, arbeidsduur of standplaats;

• toelating tot het werk en toegang tot bedrijfssystemen;

• toekenning van vakantie of verlof;

• scholing en andere arbeidsvoorwaarden;

• betaling van pensioenpremies;

• afspraken uit een vaststellingsovereenkomst of sociaal plan;

• verstrekking van een eindafrekening of getuigschrift.

De werkgever kan zich niet zonder meer aan een afspraak onttrekken omdat uitvoering later onwenselijk of kostbaar blijkt. Wel wordt beoordeeld wat partijen precies zijn overeengekomen en of nakoming nog mogelijk en redelijk is.

Nakoming door de werknemer

Ook een werkgever kan verlangen dat een werknemer zijn verplichtingen nakomt. Dat kan bijvoorbeeld betrekking hebben op:

• naleving van redelijke instructies;

• teruggave van bedrijfseigendommen;

• overdracht van werkzaamheden en dossiers;

• bescherming van vertrouwelijke bedrijfsinformatie;

• nakoming van een geldig concurrentie- of relatiebeding;

• verwijdering of teruggave van bedrijfsgegevens;

• naleving van afspraken uit een vaststellingsovereenkomst.

Voordat nakoming wordt verlangd, moet worden vastgesteld of de betreffende afspraak geldig, voldoende duidelijk en juridisch afdwingbaar is. Een nietig of vernietigbaar beding kan niet via een procedure alsnog worden afgedwongen.

Nakoming via de rechter

Wanneer een sommatie niet tot uitvoering leidt, kan nakoming bij de kantonrechter worden gevorderd. Bij een spoedeisend belang kan dit in kort geding. Voor een definitief oordeel kan een bodemprocedure worden gestart.

De vordering kan worden gecombineerd met:

• betaling van achterstallige bedragen;

• wettelijke rente en wettelijke verhoging;

• vergoeding van geleden schade;

• een verbod om in strijd met een beding te handelen;

• afgifte van documenten of bedrijfseigendommen;

• betaling van proces- en buitengerechtelijke kosten.

Bij een verplichting om iets te doen of na te laten kan de rechter een dwangsom opleggen. Een dwangsom is niet mogelijk voor de enkele betaling van een geldbedrag. Een geldvordering kan na een veroordelend vonnis zo nodig door beslag en executie worden geïnd.